Brandveiligheid in CLT

Waar moet je op letten tijdens het ontwerpen?

Cross Laminated Timber (CLT) wordt steeds vaker gebruikt in woningen, kantoren en gestapelde houtbouw. Toch komt er bij opdrachtgevers vaak dezelfde vraag naar boven: is bouwen met hout niet gevaarlijk bij brand?

Het korte antwoord is nee! CLT kan prima worden toegepast. Maar net als bij beton of staal zit de veiligheid niet alleen in het materiaal, maar ook in het ontwerp. Waar moet je als architect of ontwikkelaar op letten? Over brandwerendheid, detaillering en slimme ontwerpkeuzes.

Treetek_MichèleGiebing-6
TreetekVianen2_MichèleGiebing-12
Brandwerendheid van de constructie

In Nederland moet een constructie vaak 30, 60 of 90 minuten brandwerendheid halen. Bij CLT wordt dat bereikt door een combinatie van voldoende paneeldikte, rekening houden met verkooling (charring) en eventueel beschermende afwerkingen zoals gips.

Wanneer CLT brandt, vormt zich een verkoolde laag die het hout daaronder beschermt. Daardoor blijft de kern van het element lang draagkrachtig. Ingenieurs kunnen precies berekenen hoeveel hout tijdens een brand wegbrandt en hoeveel restconstructie overblijft.

Volgens onderzoek van FPInnovations verkoolt massief hout gemiddeld ongeveer 0,65 mm per minuut, waardoor brandgedrag goed voorspelbaar is.

Brandveiligheid moet dus al in het constructieve ontwerp worden meegenomen.

Beschermd of zichtbaar hout?

Een belangrijke ontwerpkeuze bij CLT is: blijft het hout zichtbaar of wordt het bekleed? Zichtbaar hout geeft een warme uitstraling, er is minder afwerking nodig. Wij zien het liefste zo veel mogelijk hout in het zicht, maar dit heeft ook invloed op de brandbelasting. Er moeten dan slimme keuzes worden gemaakt wat betreft de compartimentering en installaties, maar daarover later meer.

Bekleed hout, al dan minder smaakvol, beschikt over een hogere brandwerendheid en een vertraagde ontsteking.  Veelgebruikte oplossingen hiervoor zijn gipsvezelplaten, brandwerende gipsplaten of meerlaagse afwerkingen.

Architectuur en brandveiligheid moeten dus samen worden ontworpen.

Treetek_Kwakkenbergweg_17-12-2024_Studio_Sven_Low_Res-
Treetek_Spykerhuizen_30_10_Studio_Sven_low_Res_-21
Compartimentering van het gebouw

Net als bij andere bouwmethoden speelt brandcompartimentering een grote rol.

Dat betekent dat een gebouw wordt verdeeld in delen waarin een brand zich tijdelijk beperkt. Bij CLT-gebouwen vraagt dat aandacht voor aansluitingen tussen vloeren en wanden, doorvoeren van installaties en brandwerende detaillering.

Een goede detaillering voorkomt dat vuur of rook zich via constructieve naden kan verspreiden.

Installaties en actieve brandveiligheid

Naast constructieve brandveiligheid spelen installaties een belangrijke rol. Denk hierbij aan: sprinklersystemen, rookmelders, brandmeldinstallaties en rook- en warmteafvoer

In veel grotere houtbouwprojecten worden sprinklers toegepast. Dat verlaagt het risico op grote branden aanzienlijk.

Heb je een vraag? Neem dan contact met ons op.
Aansluitingen en details

Brandveiligheid zit vaak in de details. Zeker bij houtbouw verdienen de aansluitingen in het ontwerp extra aandacht.

Belangrijke punten zijn onder andere verbindingen tussen CLT-elementen, staalverbindingen in de constructie en doorvoeren voor installaties.

Staal kan bijvoorbeeld sneller verzwakken bij hoge temperaturen dan hout. Daarom worden verbindingen vaak ingekapseld of achter hout geplaatst.

Juist op dit niveau kan engineering het verschil maken. Onze Houtengineers denken mee over brandveilige details en ontwikkelen oplossingen waarin constructie, detaillering en uitvoering op elkaar aansluiten. Zo maken we van een houtidee een bouwbaar project.

Heb brandveiligheid al vroeg in het vizier

De belangrijkste les uit veel houtbouwprojecten is simpel: brandveiligheid moet vanaf het begin onderdeel zijn van het ontwerp. Net als bij beton of staal bepaalt niet alleen het materiaal, maar vooral de combinatie van constructie, detaillering en installaties hoe veilig een gebouw uiteindelijk is. Zou je het hout in het zicht willen laten? Ff juist bedekken? Pas daar je ontwerpkeuzes op aan en denk na over de consequenties.

Wanneer brandveiligheid pas laat in het proces wordt meegenomen, kan dat leiden tot extra afwerkingen, verlies van zichtbaar hout en hogere kosten. Terwijl dat vaak niet nodig is: als brandveiligheid vanaf het begin onderdeel is van het ontwerp, hoeft brandgevaar geen belemmering te zijn voor bouwen met hout.

<slider met andere artikelen>